Lancering plan Trust Zonneplein!

Voor ontmoeting – beweging – beleving in de buurt –

In het hart van Tuindorp Oostzaan staat het Zonnehuis. Een schitterend theater en uniek gebouw dat in 1932 werd geschonken aan de bevolking van Tuindorp Oostzaan als verenigingsgebouw. De krasse oude dame, inmiddels 80 jaar oud, is nog springlevend en snakt naar een nieuwe invulling. Wij als bewoners willen niets liever dan haar deze geven als onlosmakelijk en gezichtsbepalend onderdeel van het Zonneplein. Het moment is aangebroken voor alle betrokkenen op en rond het Zonneplein om de handen ineen te slaan en een plek te creëren waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, delen, beleven, genieten en leren. Wij hebben veel vertrouwen in de energie die recent is losgekomen in de buurt en de potentie om in samenwerking met ervaren en betrokken partners het mooie Zonnehuis en Zonneplein nieuw leven in te blazen.

In deze notitie schetsen wij als actieve bewoners onze visie en plannen voor het opzetten een trustvorm voor het Zonneplein.

Het Zonneplein
Tuindorp Oostzaan is een wijk in beweging. Jonge gezinnen, vaak hoogopgeleid en van buiten Noord, vestigen zich in de mooie, veilige en groene wijk, terwijl de oudere Tuindorpers al generaties in het dorp wonen. In het hart van de historische wijk ligt het Zonneplein, misschien wel het best bewaarde geheim van Amsterdam. Het idyllische plein in Amsterdamse Schoolstijl ligt verscholen achter een heuse toegangspoort. De arcades rondom het plein doen denken aan het Parijse Places des Vosges. Je treft er niet alleen winkeltjes en voorzieningen, ook vind je er een van de oudste theaters van de stad – van buiten en van binnen nog helemaal in de originele stijl.

De metamorfose van de ‘dorpspomp’
Van oudsher heeft het Zonneplein een belangrijke functie in ‘het dorp’: cultureel, sociaal en economisch. Helaas gaat het de laatste jaren moeizaam op het plein. Winkels gaan over de kop of winkeliers wachten simpelweg op hun pensioen en het Zonnehuis staat leeg. Terwijl de demografische samenstelling van de buurt in rap tempo veranderd, is er ook de economische realiteit die op het plein goed te voelen is. Het is bijvoorbeeld lastig om (horeca)ondernemers te vinden die bereid zijn substantieel te investeren in het plein en het Zonnehuis en overheidsbudgetten worden drastisch gekort. Tegelijkertijd is er een beweging die tegen te stroom in naar oplossingen en antwoorden zoekt in de vorm van wijkondernemingen, bewonersbedrijven, ZZP-hubs en trusts. Een verschuiving die naadloos aansluit bij de oorsprong van het Zonnehuis als verenigingsgebouw en het (nog steeds) florerende verenigingsleven in Tuindorp Oostzaan.

Zonneplein hart van de buurt
De buurt heeft het Zonneplein nodig en omgekeerd kan het Zonneplein niet bestaan zonder de buurt. Het is de plek die mensen met gebeurtenissen en ontwikkelingen verbindt. Waar jong en oud, import en gevestigde Tuindorpers, allochtoon en autochtoon, bewoner en bezoeker, toerist en Noorderling, ondernemer en klant elkaar kunnen ontmoeten, uitwisselen en delen. Het Zonneplein kan al deze (en meer) energie, creativiteit en capaciteit een plek geven.

Sinds begin 2012 staat het Zonnehuis het grootste deel van de tijd leeg. De eigenaar van het pand zoekt naar een commerciële uitbater, tot nu toe helaas zonder succes. De andere realiteit is dat er inmiddels allerlei allianties (zoals Fijn Zonneplein, Cultuurhuis Noord en de Theaterstraat) zijn ontstaan om het Zonnehuis als onlosmakelijk onderdeel van het Zonneplein de functie te geven die het verdient: een stedelijke plek voor ontmoeting en beleving voor en door de buurt en voor mensen daarbuiten.

Trust Zonneplein
Fijn Zonneplein is een community van actieve Tuindorpers die zich sinds begin 2012 inzet voor een leefbaar en levendig Zonneplein in brede zin, maar waar het Zonnehuis een cruciaal onderdeel van is. Fijn Zonneplein initieert, verbindt en communiceert. Fijn Zonneplein is sterk verankerd in de buurt en werkt nauw samen met de partijen die actief zijn op en rond het Zonneplein. De inzet en activiteiten van Fijn Zonneplein hebben een brede scope en richten zich primair op alle zaken die nodig zijn voor een levendig en leefbaar plein, zoals een goed ondernemersklimaat, ontsluiting en de communicatie naar en betrokkenheid van partners, (potentiële) stakeholders, bewoners en maatschappelijke partijen. Met activiteiten zoals Zonneplein Terrasjesdag en Lichtjesnacht zet Fijn Zonneplein, samen met anderen, het Zonneplein in de schijnwerpers. Om het plein en de potentie ervan brede bekendheid te geven. In de buurt zelf, maar ook (ver) daarbuiten.

Nu is het tijd voor een volgende stap door hechtere en verdere samenwerking met alle partijen die actief zijn op het Zonneplein. Als actieve bewoners willen wij graag het initiatief nemen voor een Trust Zonneplein, waar alle partijen (Cultuurhuis Noord, Theaterstraat, de ondernemers op het plein, Stadsherstel, Ymere, Wooto, Hato, Fijn Zonneplein, Stichting Peter Faber en stadsdeel Noord) aan deelnemen en bijdragen.

De Trust Zonneplein wordt aangestuurd door vertegenwoordiging van al deze verschillende belanghebbenden, waarbij de bewoners de meerderheid vormen om te borgen dat de Trust goed verankerd blijft in de wijk. Daarnaast wordt samengewerkt met andere culturele en zakelijke partners in Noord en daarbuiten. Zoals NDSM, de Tolhuistuin, Noorderparkkamer, Eye Film Institute, HISWA, VEBAN, andere ondernemersverenigingen, enzovoort.

Met de 3 zalen die het Zonnehuis rijk is (een grote theaterzaal, de Blauwe Zaal in de linkervleugel en de rechtervleugel met een horecafunctie) heeft het alles in huis het kloppende hart te zijn van een levendig en leefbaar Zonneplein. Enerzijds als uniek voorbeeld van een trust met een reëel verdienmodel, maar door een programmering met grootstedelijke uitstraling ook mensen uit de wijdere omgeving naar dit unieke, historische stukje Amsterdam Noord te trekken. Om daarmee een impuls te geven aan de (wijk)economie, werkgelegenheid en samenhang die aansluit bij de huidige ontwikkelingen, zonder daarbij de geschiedenis van het Zonneplein uit het oog te verliezen en die alle partijen bindt.

Een schets
Zonneplein ontmoetingsplek
De trust Zonneplein wil een plek creëren waar iedereen –bewoners uit de buurt, maar ook van buiten- iets kan vinden, wil geven en delen. Een paraplu voor alles en iedereen met ideeën, talent, kennis, kunde en menskracht en bijdraagt aan een levendig en leefbaar Zonneplein. Een plek waar oud en nieuw Tuindorp zich op zich gemak voelt en graag komt, maar waar ook de Amsterdammer aan de ’overkant’ van het IJ met plezier voor op de pont stapt en weet wat ze daar kan vinden. Namelijk een historisch en prachtig plein waar je boodschappen kan doen of een terrasje pakt, naar een mooie voorstelling gaat, waar nieuw talent zich kan ontwikkelen en laat zien, maar waar ook gevestigde namen optreden.
In de afgelopen jaren heeft stadsdeel Noord een metamorfose ondergaan, met de ontwikkeling van de Noordelijke IJ-oevers voorop. Daaruit zijn veel nieuwe (culturele) initiatieven ontstaan. Noord hoort bij de stad en de stad hoort bij Noord. Wij geloven dat het Zonneplein de unieke kwaliteiten heeft om in het hart van een aantrekkelijke woonwijk de buurt te verbinden met de bredere stad.

Het Zonneplein is het eerste authentieke winkelhart in Amsterdam Noord. Een plek waar je de historie voelt, maar ook eigentijds kan winkelen. Het aanbod van winkeliers is gevarieerd. Je kan er terecht voor de dagelijkse boodschappen, maar vindt er ook winkels met een onderscheidend aanbod en anders dan van de grote ketens of supermarkten. En er is plaats voor bijzondere winkelconcepten zoals pop-up stores, De Tuindorp Oostzaan Buurtwinkel waar (culturele) ondernemers hun zelfgemaakte producten kunnen tonen en verkopen, enzovoort. De ondernemers op het plein versterken elkaar en zijn goed georganiseerd en/of worden daarbij op weg geholpen door een winkelstraat of pleinmanager met verstand van zaken. Vier keer per jaar, tijdens de ‘zonnewendes’ is er een grote activiteit of markt op het plein. Naast de Zonneplein Terrasjesdag (21 juni) en Lichtjesnacht (21 dec) is er rond 21 maart een Plantjes(ruil)markt en na de zomer rond 21 september een Proef de verse oogst van het land markt. En minimaal 1 keer per maand is er een warenmarkt op het plein.
Profiel: Amsterdam, stedelijke ontmoetingen in de wijk, evenementen, feest!

De lunchroom wordt het Zonnehuis Café: elke dag geopend voor koffie en lunch en op woensdag t/m zondag voor een goede, simpele maaltijd. Voor de praktische exploitatie van het buurtcafé wordt samenwerking gezocht met zowel het ROC, diverse (multiculturele) organisaties uit de buurt, als een professionele horecaondernemer die de Trust Zonneplein adviseert. Om aanloop te garanderen is het café deels ook een hub voor ZZP-ers in de buurt met gratis WIFI en een open deurbeleid met workshops, spreekuren en een gastvrouw m/v die vraag en aanbod aan elkaar koppelt.

Op weekdagen kan er overdag in het buurtcafé worden gewerkt aan grote tafels met op de achtergrond rustige muziek. ZZP-ers uit de buurt treffen elkaar, wisselen ideeën uit en er worden samenwerkingsverbanden gesmeed. Langs één wand van het café staat een grote buurtkast: hier stallen (creatieve) ondernemers uit de buurt hun eigen werk en/of diensten ten toon, onder het mom ‘alles is te koop’. Hierin wordt ook samengewerkt met de kunstenaars die actief zijn op de NDSM-werf. We hebben immers een uniek gedeeld verleden want Tuindorp Oostzaan is gebouwd voor de werknemers op de werven aan de IJ-oevers.

Op woensdagmiddag zijn er kindermatinees en op vrijdag en zaterdag treden kleinere, beginnende bands op als er geen programmering is in de Grote Zaal of als aanvulling daarop. Op zondagochtend zijn er lunchconcerten, onder andere geprogrammeerd door Cultuurhuis Noord. Tijdens de buurtbrunch op zondagochtenden kookt een pool vrijwilligers een keer per week een uitgebreide warme lunch, waar iedereen bij mag en kan aanschuiven voor 5 euro.
Profiel: Open deur, stedelijke ontmoetingen in de wijk.

In de Blauwe Zaal staat leren en delen centraal: de Peter Faber stichting werkt er met jongeren uit de buurt aan theaterprojecten, de Theaterstraat gebruikt het als oefenruimte en voor try-outs en het is een plek voor buurt- en verenigingsactiviteiten. Ook organiseert Cultuurhuis Noord activiteiten waarin cultuur en educatie op het gebied van dans, zang, musical, muziek en theater, ‘levenskunst’ voor ouderen, etc. een plek krijgen. Boven de Blauwe Zaal zijn hiervoor nog twee afzonderlijke ruimtes beschikbaar. De Blauwe Zaal kan ook worden gehuurd voor feesten en partijen.
Profiel: Educatie, proeftuin, (besloten) feest!

De Grote Zaal wordt het publiekspodium van Amsterdam Noord en ver daarbuiten met theatervoorstellingen, cabaret, muziek, film, debat. Van woensdag t/m zondag is er een professionele, publiektrekkende avondvullende programmering. Voor deze programmering wordt samengewerkt met de Tolhuistuin, Paradiso, de Balie en Eye Film Institute en de NDSM-werf. De programmering wordt gecoördineerd door de Trust Zonneplein in samenwerking met de partners, maar de feitelijke exploitatie wordt gedaan door de eigenaar Stadsherstel.

De overige avonden en overdag kan de zaal gebruikt worden als oefenruimte, vergader-, en congreslocatie, trouwlocatie, enzovoort.
Profiel: Amsterdam, cultuur, evenementen, feest!

Zie ook:

Cultuurhuis Noord; Broedstraten; Historischarchief Tuindorp Oostzaan; Ymere; Stadsherstel; Peter Faber Stichting en de ondernemersvereniging 

Het plan kun je hier downloaden als PDF.

Advertenties

Een gedachte over “Lancering plan Trust Zonneplein!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s